Reurbanizacja Skaryszewa w XIX w. a Praga i kolej

Na planie widać pierwotny projekt kolei petersburskiej (miała dochodzić w rejon rogatek petersburskich!) wskazany zieloną strzałką, którą ktoś dorysował. Czerwona linia – wskazana filetową strzałką - pokazuje jednak przebieg później realizowany. Widać chęć wprowadzenia jej na most (Kierbedzia był budowany jako kolejowy!) i do miasta – do styku z koleją Wiedeńską.

Co by było gdyby nazewnictwo prawobrzeżne rozwijało się prawidłowo?

Przy powiększaniu Warszawy pod okupacją niemiecką, w 1916 r. dokonano przemianowania cyrkułów na okręgi (nazwa występowała wcześniej, bo przecież ciculus to okrągły, obok rosyjskiego uczastok goroda, czyli część miasta): 14. Praga Pn. I odmiana (powinno być Praga) i 15. Praga Pd. I odmiana (powinno być Skaryszew ). Utworzono okręgi nowe, na terenach przyłączanych – m. in. 17. Grochów, największy w Warszawie, bliski powierzchniowo obecnej Pradze Pd. (czwarta odmiana).

Cyrkuł staropraski to opozycja do nowopraskiego

W czasach napoleońskich zbudowano twierdzę Praga, wokół której kazano wyburzyć wszystko w promieniu 850 m, aby zapewnić pole ostrzału. Twierdza była na linii podziału Pragi i Skaryszewa. O ile Pragę wyburzenia zdemolowały częściowo, o tyle Skaryszew pierwotny był de facto unicestwiony, że względu na swój trójkątny kształt i podmywanie przez wody Wisły (łachy)