Brednie na stulecie Grochowa w Warszawie

Na stulecie niepodległości przed ratuszem dzielnicowym na ulicy Grochowskiej ustawiono onego czasu wystawę planszową mającą pokazywać jak obszar dzisiejszej naszej dzielnicy o wadliwej nazwie Praga Pd., co eksponowano wielkimi literami. Do zdjęcia stacji Grochów II dołożono plan Warszawy z podziałem na okręgi. Widać na nim żółciutki wielki okręg 17. Grochów. Towarzyszył temu nieudolny tekst, który miałem wtedy przeanalizować, ale zeszło aż do teraz. Bardzo trudno zapanować nad chaosem jaki tam zastałem.

W pierwszym zdaniu autor pisze, że nazwa dzielnicy została przyjęta po II wojnie. Nie bardzo wiadomo o jaką nazwę chodzi i jakie procesy do tego doprowadziły. Chodziło głównie o zasugerowanie, że to nazwa dzisiejsze j dzielnicy administracyjnej. Nie ma ani słowa o tym największym w Warszawie okręgu 17. Grochów, co sugeruje, że chodziło o zamaskowanie jego istnienia, bo to przecież nie Praga Pd.

Plansza przed rauszem dzielnicowym. Wielki żółty Grochów (17. okręg) aż kłuje w oczy, ale nic o nim nim nie ma. jest też okręg 15., czyli pierwsza Praga Pd. O tym też nie ma. na zdjęciu stacja wąskotorowa Grochów II, ale o niej też nic nie ma. Fot. Rafał Wodzicki

Główną tutejszą arterią był Trakt Brzeski, pisze autor nijak nie wskazując na okoliczności np. powstania tej nazwy, nie wspominając o Żelaznym Słupie, który upamiętnił tę inwestycję na miarę dzisiejszych autostrad. Tymczasem Trakt Brzeski nie spadł z nieba, bo była to nazwa szosowanego, czyli utwardzanego odcinka istniejącego tu od wieków traktu moskiewskiego.

Potem dowiadujemy się, że już w 1890 r. przyłączono stare miasteczko Kamionek, bez żadnych szczegółów skąd ono się wzięło, a szczególnie jego nazwa. Także wschodnią część miasteczka Skaryszew przyłączono. Nie było już miasteczka Skaryszew (a także Kamion) od likwidacji jurydyk. Stało się ono dzielnicą Warszawy. Pierwotnie było ono ograniczone okopami Lubomirskiego (obszar ograniczony dzisiejszymi ulicami Okrzei, Sprzeczną i Brzeską). W czasach królestwa kongresowego utworzono nową linię okopów, czego śladem jest ulica Lubelska i rogatki grochowskie (moskiewskie). Teren od zrujnowanego Skaryszewa do wałów zapewne nazywano Skaryszewem, choć w międzyczasie była tam jurydyka Poniatowskiego Kamion.

Granica okopów została przekroczona w czasie budowy kolei terespolskiej w latach 1860. Straciły one wtedy znaczenie. Granica cyrkułu, a więc i Warszawy to była ciągle dzisiejsza ul. Lubelska, czyli okopy. Żadnego Skaryszewa wschodniego nie przyłączano w 1890 r.

Wieś Kamion została podzielona na trzy części (Kamionki): A, B, C. Z jednej części powstało miasteczko Kamionek, obok którego były Pola Skaryszewskie – zaplecze rolnicze Skaryszewa, które przyłączono do Warszawy. Były też folwarki na jeziorkiem kamionowskim i w okolicach dzisiejszej ul. Grenadierów. Po przyłączeniu Nowej Pragi i Kamionka granica została przesunięta na dzisiejszą ul. Podskarbińską (drogę między fortami XI i XII twierdzy) zajmując niewielką część Grochowa Wielkiego. Powstała nowa rogatka. Także tę część Grochowa dołączono mentalnie do Kamionka, tak jak to się zwykle dzieje (patrz Skaryszew). Reszty nie chce mi się już komentować. Las np. nigdy nie należał do dzisiejszej Pragi Pd. (o tym ile ich już było ani słowa).

Autor plansz to znany varsavianista Jarosław Zieliński, którego nie pierwszy raz muszę w ten sposób rozliczać, bo normalną dyskusję sabotuje, robiąc ze mnie nienaukowca. Tak się jednak składa, że systemowa wiedza inżynierska, która mam pozwala mi zauważać zasadnicze błędy tego pana. Opisałem to już w kilku felietonach. Ma on jednak dojście i trudno inaczej to pokazywać.

RAFAŁ WODZICKI

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s