Grochów a Praga Pd.

Po raz kolejny warto przypomnieć jak to z rozwojem naszej dzielnicy było i jak wpłynęło to na bałagan nazewniczy, z nazwą administracyjną dzielnicy włącznie. Szczegółowo opisałem to wcześniej i zapraszam do lektury wcześniejszych felietonów, a teraz szkic ilustrowany. Zrobiłem te ilustrację na piechotę. Tym lepiej pokazują one stosunek stanu dzisiejszego do tego, co wynikało z rozwoju historycznego, aż do czasów wojennych. Wtedy to zaczął się „trynd”, żeby ludziom wmawiać, że Praga jest jedna.

Otóż w momencie przyłączania Grochowa do Warszawy – w czasie okupacji niemieckiej w 1916 r. – na całym terenie dzisiejszej dzielnicy Praga Pd. Praga Południe był tylko Kamionek – w tym Park Skaryszewski. Ośrodek urbanizacji zajmował się ponadto wzdłuż ul. Grochowskiej i w ogóle na terenach Grochowa funkcjonalnego. Była to nazwa b. stara. Naturalne więc było, że powstała dzielnica administracyjna została nazwana Grochów (komisariat dzielnicowy miał nr XVII). Była to największa dzielnica ówczesnej Warszawy.

Praga funkcjonalna wraz z Kamionkiem tworzyły od dawna dwie dzielnice administracyjne (szczegóły wcześniej), które ostatecznie zostały nazwane Praga Północ i Południe jako dwie połówki terenu zwanego zwyczajowo Pragą.   Było tak w czasach istnienia jednego mostu: wszystko więc za Wisłą nazywało się wtedy Pragą. Dziś nie ma żadnego powodu, aby ten stan kontynuować, choć Praga jest centrum rozwijającej się dzielnicy  prawobrzeżnej i wielu instytucjom może udzielać swojej nazwy.

Przedwojenny układ dzielnic Praga Pd. i Pn. oraz Grochów można zobaczyć na poniższym rysunku (wszystkie wykonane są na podkładzie planów przedwojennych):

Praga Grochów

Po 1946 roku nastąpiły zmiany zacierające nazwę Grochów i rozszerzające nazwy Praga Pn. i Pd. (okresowo Praga Śródmieście) na ogromne tereny całej dzielnicy prawobrzeżnej.  Stąd się wzięło przekonanie, że nadal prawobrzeże jest Pragą, co przy okazji oznaczało gorsze przemieście. Po przywróceniu podziału na mniejsze dzielnice administracyjne doszło do przywrócenia logicznego stanu sprzed wojny. Niestety, nie udało się, na skutek braku wiedzy na ten temat i kunktatorstwa, przywrócić nazwy Grochów. M. in. zostało to spowodowane argumentacją, że np. „ci z Saskiej Kępy” sobie nie życzą. Pozostawiono wtedy nazwę Praga Pd. w absurdalnym zakresie, bez patrzenia na sens i, że ci z Grochowa sobie nie życzą być Pragą i że pewno mówiąc o Pradze mówi się o okolicach Targowej.

Praga Pn. i Pd. bez Grochowa

Warto przypomnieć schematycznie historię rozwoju dzielnicy, gdzie na Grochowie administracyjnym, Saskiej Kępie  wyrosła  w międzywojniu i później nowa ciekawa dzielnica. Także likwidacja lotniska Gocław pozwoliła wybudować  nową dzielnicę funkcjonalną o tej starej nazwie. Łączenie tych dzielnic w całość trwało wiele lat – w miarę tworzenia siatki ulic i widać to na rysunku poniżej.

Grochów-nie- Praga-Pd.

Na rysunku widać narzucającą się trasę tramwajową z Gocławia w kierunku Kamionka i Pragi prawdziwej. Ze względu na skupienie się na projektowaniu prostolinijkowym przez tereny parkowe (po śladzie ul. Międzynarodowej), nie rozważono takiej możliwości. Ja twierdzę, że jest to bardzo istotna dla rozwijającej się ważnej dzielnicy trasa. Przy okazji można zobaczyć gdzie naprawdę są Bluszcze. Na każdym planie są gdzie indziej – najczęściej w Wawrze.

Rafał Wodzicki

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s